Archive

Posts Tagged ‘नेपाली लेखन’

पुराना खेस्रा: १- धन र मन

June 5th, 2013 2 comments

मेरो यस ब्लगमा सन् २००६ देखिका लेखनहरू मात्र छन् । त्यसभन्दा पहिले मैले सन् २००२ देखि २००५ सम्म क्यानडामा बस्दा छद्मनाममा लेख्ने गरेको थिएँ ब्लगमा। ब्लगस्पटमा लेखिएका  ति लेखनहरू जस्ताका तस्तै त रहेनन् – तर आज कम्प्युटरमा पुराना लेखहरू खोज्नेक्रममा केही लेखनका खेस्राहरू एउटा रार (rar) फोल्डरमा फेला पारें । सबै त यस ब्लगमा राख्न उपयुक्त छैनन्, तर राख्न मिल्ने मध्यबाट चाँहि छानेर राख्ने निधो गरेको छु, लेखेको मिति सहित । नेपाली र अंग्रेजी दुवै भाषामा छन् त्यतिबेलाका मेरा लेखनहरू पनि, तर त्यतिबेला नेपालीमै बढि लेख्ने गर्थें जस्तो छ भेटिएका खेस्राहरू हेर्दा :-)

तिनै खेस्राहरूबाट यो पहिलो टुक्रा, सत्य घटनामा आधारित काल्पनिक कथा :)

मिति: २६ जुलाई २००५

“आइ वाज बिजी – आइ फल इन लभ”
यसरी उसले जवाफ फर्काई जब क्षितिजले धेरै समयदेखि कता हरायौ भनी सोध्यो। अलिक नसोचेको जवाफ थियो यो तर उसलाई रमाइलो लाग्यो – कहिल्यै पनि आफ्ना साथीहरूबाट उसले यस किसिमको जवाफ पाएको थिएन। अनि ‘सधैँ एक्लै भएँ यत्रो उमेरसम्म पनि’ भन्दै गनगन गरिरहने साथीले अचानक मायामा फसेँ भन्दा उसलाई साह्रै खुशी लाग्यो।

साथीलाई बधाई दिँदै उसले भन्यो – “निकै मस्ति छ जस्तो छ तिमीलाई, प्रेममा ब्यस्त हुन पाउँदा!”
उसले भनी – “प्रेमले जीवनलाई रोमान्चक त बनाउँदो रहेछ, तर साह्रै जन्जालपूर्ण पनि।”

क्षितिजले केही प्रतिक्रिया दिन चाहेन उसको त्यो भनाइमा, कारण उसले भोगिसकेको थियो प्रेमको रोमान्चकता, जन्जालपूर्णता अनि विछोडको बेदना पनि। तरपनि साथीको भनाइलाई वास्ता नगरेको जस्तो देखाउन चाहेन र सोधिहाल्यो किन त्यस्तो जन्जालपूर्ण भयो प्रेम भनी। कुरा साथीको प्रेमी अर्कै देशको रहेछ, विश्वविद्यालयमा सँगै पढ्दा रहेछन् दुवैजना, अनि अहिले पढाई सकिने बेलामा बल्ल एक अर्कामा दुई बर्षदेखि पलाएको प्रेमको भावना साटेका रहेछन्। एक महिना जतिमा त दुवै आ-आफ्ना बाटो लाग्ने।

क्षितिजले भन्यो – “किन लग्दैनौ तिम्रो प्रेमीलाई तिमीसँगै आफ्नो देश? अथवा तिमी उसँगै उसको देश जान पनि त सक्छौ नि”
उसले भनी – “मेरो प्रेमी आफ्नै देश फर्किन चाहन्छ पढाई सकेपछि। त्यहाँ गएर गैसस खोली जनताको सेवा गर्ने विचार छ उसको”

“त्यसो भए तिमी उसँग जाऊ, जागिर पाइन भनेर गुनासो गर्थ्यौ अब आफ्नै प्रेमीको गैससमा काम पाउँछौ।” क्षितिजका यी कुरा सुनी उसले ऊ अहिल्यै आफ्नो प्रेमीको विकासोन्ममूख देश, जुनचाँहि त्यो क्षेत्रको सबैभन्दा गरीब देशमा गनिन्छ, मा जान तयार छैन भनेर प्रष्ट्याई।

उसले सोच्यो हुनपनि संसारको सबैभन्दा धनी देशमध्यमा गनिने देशकी उसकी साथी सबैभन्दा गरीब देशमध्यको एकमा जान के तयार हुन्थी र, जतिसुकै गाढा मायामा फसेकी भएपनि। आखिर हामी अहिले यति बास्तुपरक जीवन जिउँछौँ, सानो कुराको अभावले त हामीलाई अत्याउँछ भने उसको साथी र साथीको प्रेमीको देशको जनजीवनमा त आकाश-जमीनको फरक छ। माया-प्रेमले जात, रंग, धर्म आदि केहीलाई पनि छुट्याउँदैन भन्छन्, अनि त्यो कुरा साँचो पनि होला धेरै हदसम्म। उसकै साथीको हदमा पनि साँचो देखियो माया-प्रेमले छालाको रंग नदेखेको। तर अहिलेको युगमा ती पूराना वर्गीकरणहरू भन्दा पनि ठूलो वर्गीकरण त धनी र गरीब बीच पो छ। गरीबको जीवनलाई टाढाबाट हेर्ने अनि उनीहरूको दुख, परिश्रमको गुणगान गाउने, प्रसंशा गर्ने त धेरै भेटिन्छन् तर उनीहरूकै जस्तो जीवन जिउने हिम्मत गर्ने भेट्न मुश्किल नै पर्छ। आखिर आफ्नो भौतिक सुखले भरिपूर्ण जीवन कसले त्यति सहजै त्याग्न सक्छ र?

यी सबै कुरा क्षितिजले मनमै राख्यो – आफ्नी मिल्ने साथीको मायामा खोट लगाउन चाहेन उसले। बरू उसको अवस्थाप्रति सहानुभूति जनायो, अनि उसको सुखद भविष्यको कामना गर्दै बिदा लियो।

एम पी ‘क्षितिज’

भ्यानकुभर, क्यानडा

नाम-उपनाम

February 24th, 2008 Comments off

कहिलेकाँही नेपालीमा लेख्ने सुर चल्छ मलाई – आज सुर चलेको छ धेरैपछि। तर विषयबस्तु भने अग्रनिर्धारित हैन। खासमा मलाई आज अचानक मेरा विद्यालय जीवनका साथीहरू तथा ती वर्षहरुका याद अायो, अनि मेरा विद्यालयका कोही साथीहरू इन्टरनेटमा भेटिन्छन्‌कि भनेर गूगल गर्दा नेपाली साहित्यकारहरूको नामावली भएको पृष्ठमा पुगेँ। त्यहाँ भएका केही नामहरूका उपनाम देख्दा त्यस बारेमै केही लेखौँ जस्तो लागेर नेपालीमा कलम चलाउँदैछु टाइप गर्दैछु। उपनामहरूका बारेमा केही लेख्नुभन्दा पहिले मेरो गुगल-खोजीको परिणामका बारेमा भनिहालौं कि? मैले मेरो प्राथमिक विद्यालयको एक साथीको (एकदम मिल्ने साथीको) वेबसाइट भेट्टाएँ – मान्छु एकदम नसोचेको कुरा तर असम्भव के छ र यो दुनियाँमा। यहाँ छ मेरो साथीको वेबसाइट!!

अब अजब-गजबका उपनामका बारेमा केही भनौं। पहिले पहिले मलाई मान्छेका (विशेषत: साहित्यकारहरुका) उपनामहरू सुन्दा, अनि देख्दा लाग्थ्यो कि तिनीहरुले आफ्नो चरित्र अनुसारको वा अाफ्नो व्यक्तित्व झल्कने उपनाम राख्छन्। मेरो त्यो सिद्धान्त धेरै टिकेन – मेरो माध्यामीक विद्यालयमा एक अंग्रेजी पढाउने शिक्षक हुनुहुन्थ्यो, “अाँशु” उपनाम गरेका, तर मैले कहिल्यै उहाँका अाँखामा अाँशुका झल्का पनि देखिन। तर आफ्नो जन्मथलो झल्काउने उपनामहरू भने साँचोनै हुनुपर्छ – गयर-ओखलढुङ्गेले “ओखलढुङ्गे” उपनाम त पक्कै राख्दैन होला नि हैन त? तर “गाँउले” उपनाममा भने म विश्वास गर्दिन – सहरियाले (गाँउमा पाहिला नराखेकाले) पनि “गाँउले” उपनाम राखेको देखेको छु मैले। किन? म यसै भन्न सक्दिन – तर मेरो तर्क भने यस्तो छ – साधारणतया गाँउलेहरू भन्नासाथ हामी सोझा चरित्र, अनि सरल जीवन जिउने मान्छेका चित्रण गर्छौं, अनि “गाँउले” उपनाम राखेर अाफूलाई त्यही सरल, निष्कपट जीवन जिउने व्यक्तिहरूको दर्जामा राख्न चाहेका होलान् उनीहरूले!! “बसन्तपुरे” उपनामका बारेमा भने मलाई केही भन्नु छैन – सिबाय यति कि यो उपनाम पनि गयर-बसन्तपुरेहरुले पनि राख्ने गरेको जस्तो लाग्छ मलाई। तर मलाई थाहा नभएको बसन्तपुरबासी पनि हुन सक्छन् तिनीहरू।
Read more…